پژوهش چگونه می تواند در خدمت تولید باشد؟

پژوهشگر زیر مجموعه تهیه کننده است و باید با او همکاری کند

فرمول پیام موثر در تلویزیون از 83 درصد تصویر و 17 درصد صدا تشکیل شده است

در شکل جدید برنامه سازی، اثر بر اساس ایده ساخته می شود

------------

    پژوهش چگونه می تواند در خدمت تولید باشد؟

با حضور استادد دانشگاه و پژوهشگر محمد رضا پاسدار بررسی شد
    پژوهش چگونه می تواند در خدمت تولید باشد
با حجم رو به افزایش شبکه های تلویزیونی، برنامه سازی برای تلویزیون بیش از پیش سرعت گرفته و گاه فاصله شکل گیری ایده تولید یک برنامه تا نمایش آن بسیار کوتاه است. این واقعیتی است که بسیاری از مخاطبان تلویزیونی از آن آگاهی ندارند. آنها به دنبال برنامه های خوب و جذاب هستند و برای یافتن محصول مورد علاقه خود، از شبکه ای به شبکه دیگر می روند. شاید در نگاه اول «سرگرمی» مهم ترین نیاز مخاطبان تلویزیون باشد اما همین برنامه های سرگرم کننده هم باید متکی بر پژوهش باشند تا با نگاه متفاوت، عمق مطلب و نیز ابداع در انتقال پیام مخاطب خود را جذب کند.

به گزارش روابط عمومی رسانه ملی ، به نقل از معاونت سیما چندی پیش اداره کل آموزش و پژوهش سیما به عنوان یکی از بازوهای پژوهشی سازمان صدا و سیما در نشستی تخصصی اقدام به بررسی موضوعی با عنوان «پژوهش برنامه ای در تلویزیون» کرد. «محمد رضا پاسدار» استاد دانشگاه و پژوهشگر برجسته میهمان این نشست بود و در خصوص رابطه این دو بخش، نکات و مطالبی را بیان کرد که مطالعه آن برای هر فرد علاقمندی در این عرصه جذاب و دوست داشتنی است.
 
پاسدار با اشاره به این مطلب که «الان رقابت میان برنامه سازان بسیار بالا است»، گفت:« در گذشته امکانات فنی هم بسیار ساده بود اما الان دوربین های جدید آنقدر پیچیده شده که یک نفر نمی تواند همه چیز آن را بفهمد. الان حرفه ها نیز تخصصی شده و حتی نویسنده تلویزیون و سینما با هم فرق می کند و حالا کتاب های فراوانی در خصوص فیلم نامه نویسی برای تلویزیون نوشته شده است. علت این تفاوت هم این است که شما در سینما پول می دهی و به همین خاطر وسط فیلم بلند نمی شوی از سینما بیرون بروی اما در تلویزیون پارازیت زیادی در اطراف مخاطب وجود دارد و تصویر کمی از دریچه کوچک تلویزیون قابل روئیت است و به همین دلیل باید متنی برای تلویزیون نوشت که بدون تمرکز زیاد هم قابل درک باشد. این تخصص ها بر حسب نیاز شکل گرفته و یکی از این تخصص ها پژوهشگر برنامه ای بود».
پاسدار درخصوص علت اندک بودن میزان استفاده از تحقیق ها توضیح داد و درخصوص تحقیق برنامه ای گفت: «تحقیق برنامه ای امروز تعریف های جدیدی پیدا کرده و با تعاریف گذشته کاملا فرق می کند. به نظر من امروز تحقیق برنامه ای حکم جوهری را دارد که داخل یک سرنگ است. این سرنگ سوزنی دارد که از طریق آن اطلاعات باید وارد یک برنامه شود. سوزن در واقع بستری است که باید فراهم شود تا تزریق درست صورت گیرد و اگر این بستر وجود نداشته باشد، دارو به بدن بیمار نمی رود و فقط بدن را خیس و لزج می کند اما اگر سوزن باشد، دارو به بدن بیمار رفته و اثر خود را خواهد گذاشت».
پاسدار در ادامه اضافه کرد:« گاهی فکر می کنیم برنامه های گفت و گو محور در تلویزیون جایی ندارد اما در تلویزیون های دنیا مجریانی هستند که سالیان سال برنامه گفت و گو محور را بر اساس اصول صحیح اجرا می کنند و موفق هستند. علت این مسئله این است که در این افراد محقق برنامه ای وجود دارد. در واقع پژوهشگر برنامه ای یکی از اعضای اصلی تیم تولید برنامه است که محتوای مناسب برای ساخت برنامه را مهیا و زمییه تامین و آماده سازی مواد برنامه سازی را از مرحله ایده تا پس از پخش تهیه کننده را یاری می کند.در این مسیر ایجاد بستر مناسب بسیار مهم است و معمولا پژوهشگران بعد از سال ها تجربه در تولید محتوای مناسب به برنامه سازانی خوب مطرح می شوند».
در اینجای جلسه سوالی با این مضمون مطرح شد:«وظایف محقق برنامه ای در طول یک برنامه تلویزیونی چیست»؟ پاسدار در پاسخ به این سوال گفت:«پژوهشگر زیر مجموعه تهیه کننده است و باید با او همکاری کند نه اینکه در کار او دخالت کند». این پژوهشگر در ادامه با اشاره به توانایی فراوان نیروهای حاضر در دانشکده صدا و سیما درخصوص نحوه بکار گیری آنها در جهت رشد برنامه های تلویزیونی گفت:« در این سال ها استدیوها و امکانات فنی به روز شده اما به این دلیل که تلویزیون در این سال ها رقیب نداشته و به دلیل نداشتن رقیب هیچ گاه محک نخورده، تفکری جدی برای بالا بردن کیفیت وجود نداشته است. حالا در چنین شرایطی طراحی درست تیم تولید بسیار اهمیت دارد و نبودن پژوهشگر برنامه ای به عنوان یک رکن مهم در برنامه سازی به این چرخه آسیب می زند. ایده یابی، پرورش ایده، طراحی پیام، مخاطب شناسی، تحقیق بر روی برنامه های مشابه در جهت اثر بخشی بهینه، تهیه محتوای مناسب برنامه سازی، یافتن فاکتورهای تاثیر گذار ب توجه به مخاطب و موضوع برنامه،انتخاب مواد برنامه سازی (کارشناسان،میهمانان، شرکت کنندگان و....)،اشراف بر مسائل حقوقی برنامه، نظارت و هدایت در جهت انتقال درست محتوا به مخاطب،تامین نیازهای نوشتاری برنامه در موارد مورد نیاز و... برخی از وظایف پژوهشگر برنامه ای است که در صورت اجرای درست می تواند به موفقیت یک برنامه منجر شود».
***
پاسدار در ادامه به تشریح اولین فرمول برنامه سازی در دنیا با نام PAS پرداخت و گفت: « این فرمول هنوز هم در دنیا تدریس می شود و بر سه رکن استوار است: اول باید تصویر یافته شود، بعد باید برای برنامه یک اکشن و حرکت در نظر گرفته شود و سپس صدا شنیده شود.بر اساس این فرمول پیام موثر در تلویزیون از 83 درصد تصویر و 17 درصد صدا تشکیل شده است اما به زحمت می توان تصویری را پیدا کرد که 40 درصد تاثیر داشته باشد».
پاسدار درخصوص مدل های مختلف برنامه سازی در تلویزیون نیز گفت:« تلویزیون فقط دو مدل برنامه سازی دارد. شکل اول تهیه کننده محوری است که تفکری غلط است و دنیا از آن فاصله گرفته است و در آن پیام معمولا در پایان برنامه ارائه می شود. شکل دوم که این روزها در دنیا رعایت می شود این است که برنامه تاثیری به وجود بیاید که این شکل برنامه سازی دانش جدید می خواهد. قانون تلویزیون می گوید ساختار از دل محتوا می آید. گاهی محقق برنامه ای بوده که قواعد برنامه سازی را می ساخته و کمک کرده تا ساختار از دل محتوا بیرون بیاید و این مسئله باعث تولید برنامه های موفق شده است».
«نیاز سنجی» نیز موضوع دیگری بود که ساختار از آن به عنوان «عنصری که مخاطب را پای تلویزیون می نشاند» نام برد و گفت:«محتوا محور و تهیه کننده محور بودن دو ویژگی برنامه های قدیمی است اما در شکل جدید برنامه سازی، اثر بر اساس ایده ساخته می شود».
«از چه زمانی و چرا در تیم تولید برنامه سازی به چنین حرفه ای احساس نیاز شد»،«چه مسائلی باعث تکامل این حرفه شد»،«موقعیت این حرفه در تلویزیون های دیگر چگونه است»،«پژوهشگر برنامه ای چه تعریف و وظایفی دارد»،«وضعیت پژوهشگر برنامه ای در تلویزیون ما در گذشته و حال چگونه بوده است» و... سوال های دیگری بود که پاسدار در این نشست به آن پاسخ داد. در پایان نیز او پیشنهادهایی را مطرح کرد و گفت: « در تولید یک برنامه بسیاری از مسائل شفاهی است و به پژوهشگر فقط زمانی ترفیع داده می شود که تحقیقی دانشگاهی ارائه کند. این مسئله باید رفع شود. از طرفی پژوهشگر باید جذب سیستم شده و آموزش ببیند و تا مدتی بعد از آموزش تحت نظر باشد و اطلاعاتش به روز باشد. در واحدهای تولیدی نیز باید واحد پژوهش برنامه ای فعال باشد و من پیشنهاد می کنم برای پژوهشگران نیز مانند پزشکان در نظام پزشکی پروانه صادر شود تا زمینه فعالیت آنها در زمینه تولید تسهیل شود».
http://rcirib.ir

مرتبط:

بدون پژوهش هیچ تصویری تولید نمی شود

نسخه دیجیتال کتاب پوشش خبری

صدا، تصویر، اینترنت!

آرشیو اخبار پژوهشی